Eksport do Turcji

Turcja jest dużym rynkiem konsumenckim i przemysłowym, a jej położenie pomiędzy Europą i Azją sprawia, że odgrywa ważną rolę w międzynarodowych łańcuchach dostaw. Dla polskich przedsiębiorców oznacza to dostęp zarówno do odbiorców końcowych, jak i rozwiniętego sektora produkcyjnego, który potrzebuje maszyn, komponentów, surowców i technologii.

Jednocześnie eksport do Turcji wymaga uwzględnienia zasad unii celnej z Unią Europejską oraz wymagań właściwych dla konkretnej grupy towarowej. Przed rozpoczęciem sprzedaży warto więc sprawdzić kod HS produktu, wymagane dokumenty, zasady dopuszczenia towaru do rynku oraz ustalić z odbiorcą warunki dostawy.

Jeżeli dopiero rozpoczynasz sprzedaż zagraniczną, pomocnym uzupełnieniem będzie nasz poradnik Jak przygotować się do eksportu? Przewodnik dla początkujących.

Dlaczego warto eksportować do Turcji?

Turcja to rynek liczący ponad 85 mln mieszkańców, z dużym sektorem przemysłowym i rozbudowaną bazą produkcyjną. Popyt importowy obejmuje między innymi maszyny i urządzenia przemysłowe, wyroby metalowe, komponenty dla przemysłu, aparaturę specjalistyczną oraz produkty medyczne i farmaceutyczne.

Istotnym ułatwieniem dla przedsiębiorców z Polski jest unia celna między Unią Europejską a Turcją. Obejmuje ona towary przemysłowe oraz część przetworzonych produktów rolnych i umożliwia swobodny obrót towarami znajdującymi się w swobodnym obrocie na obszarze unii celnej. Nie oznacza to jednak, że każdy produkt można wysłać do Turcji bez dodatkowych wymagań. Towary rolne, niektóre wyroby stalowe i inne grupy mogą podlegać odmiennym zasadom.

Relacje handlowe Polski z Turcją są już dobrze rozwinięte. Według danych GUS przytoczonych przez Ministerstwo Rozwoju i Technologii w 2024 roku polski eksport do Turcji osiągnął około 4,85 mld euro, o 3,8% więcej niż rok wcześniej. Turcja zajmowała wówczas 18. miejsce wśród najważniejszych odbiorców polskiego eksportu.

Dla polskich firm atutem jest również stosunkowo niewielka odległość w porównaniu z rynkami azjatyckimi czy obu Ameryk. Pozwala ona korzystać z różnych modeli logistycznych i dopasować transport do rodzaju, wielkości oraz pilności dostawy.

Jakie towary Polska eksportuje do Turcji?

Struktura polskiego eksportu do Turcji jest wyraźnie przemysłowa. Największe znaczenie mają maszyny, urządzenia i części, które w 2024 roku odpowiadały za około jedną czwartą wartości polskiego eksportu na ten rynek. Drugą dużą kategorię stanowiły pojazdy oraz części i akcesoria motoryzacyjne, a kolejną maszyny i urządzenia elektryczne.

Ważne miejsce zajmują także:

mięso i podroby jadalne,
żeliwo i stal,
tworzywa sztuczne i wyroby z tworzyw,
kauczuk i wyroby z kauczuku,
miedź i wyroby miedziane,
aparatura pomiarowa, kontrolna, optyczna i medyczna,
papier, tektura oraz wyroby z tych materiałów.

Według danych GUS za 2024 rok maszyny i urządzenia mechaniczne wraz z częściami odpowiadały za 25,1% polskiego eksportu do Turcji, pojazdy i ich części za 19,1%, a maszyny i urządzenia elektryczne za 10,5%. Te trzy grupy stanowiły więc łącznie ponad połowę wartości polskiego eksportu na rynek turecki.

Perspektywy nie ograniczają się jednak do największych obecnie kategorii. Zapotrzebowanie tureckiego przemysłu tworzy możliwości między innymi dla dostawców maszyn i wyposażenia dla motoryzacji, przemysłu spożywczego, tekstylnego, energetyki oraz transportu. Potencjał ma również sektor medyczny, farmaceutyczny i kosmetyczny, choć w tych branżach szczególnie ważne jest wcześniejsze sprawdzenie wymagań regulacyjnych.

Dokumenty i formalności przy eksporcie do Turcji

Turcja nie jest członkiem Unii Europejskiej, dlatego wysyłka towarów z Polski wiąże się z odprawą celną eksportową. Podstawowy zestaw dokumentów zależy od produktu i warunków transakcji, ale najczęściej obejmuje:

fakturę handlową,
packing list, czyli specyfikację zawartości przesyłki,
zgłoszenie celne eksportowe,
dokument transportowy, np. konosament morski B/L, morski list przewozowy lub lotniczy AWB,
dokument A.TR, jeżeli znajduje zastosowanie,
dokumenty pochodzenia, jeżeli są wymagane dla danego towaru,
certyfikaty zgodności, świadectwa sanitarne, weterynaryjne lub fitosanitarne dla odpowiednich grup produktów.

Szczególne znaczenie w handlu z Turcją ma świadectwo przewozowe A.TR. Dokument ten potwierdza status towaru znajdującego się w swobodnym obrocie w ramach unii celnej UE–Turcja. Nie jest natomiast świadectwem pochodzenia towaru. W przypadku produktów znajdujących się poza zakresem unii celnej zastosowanie mogą mieć inne dokumenty, dlatego wymagania należy sprawdzać według konkretnego kodu taryfowego.

Więcej o dokumentacji potrzebnej przy wysyłkach zagranicznych przeczytasz w artykule Dokumenty eksportowe – jakie dokumenty są potrzebne przy eksporcie towarów z Polski?.

Przed zawarciem kontraktu warto również precyzyjnie ustalić zakres odpowiedzialności sprzedającego i kupującego. Błędy w tym obszarze mogą prowadzić do nieporozumień dotyczących kosztów transportu, odprawy czy ubezpieczenia. Szerzej opisujemy ten temat w artykule 7 najczęstszych błędów przy wyborze Incoterms w imporcie i eksporcie.

Transport morski do Turcji

Transport morski do Turcji jest dobrym rozwiązaniem dla regularnych dostaw handlowych, większych partii towarów, ciężkich ładunków oraz produktów, przy których czas przewozu nie wymusza korzystania z transportu lotniczego.

Położenie Turcji nad Morzem Czarnym, Morzem Egejskim i Morzem Śródziemnym oraz rozbudowana infrastruktura portowa dają możliwość kierowania ładunków do różnych regionów kraju.

Transport pełnokontenerowy FCL do Turcji

FCL, czyli Full Container Load, oznacza transport całego kontenera przeznaczonego dla jednego nadawcy. Jest najczęściej wybierany przy większych wolumenach lub wtedy, gdy eksporter chce ograniczyć liczbę operacji wykonywanych na ładunku podczas transportu.

Do Turcji można wysyłać między innymi standardowe kontenery 20’ i 40’, kontenery High Cube, a w zależności od rodzaju ładunku również kontenery chłodnicze lub specjalistyczne.

FCL warto rozważyć przede wszystkim przy:

większych i regularnych partiach towaru,
ciężkich produktach przemysłowych,
maszynach i komponentach,
ładunkach wymagających większej kontroli nad sposobem załadunku,
towarach wypełniających znaczną część kontenera.

Transport drobnicowy LCL do Turcji

Jeżeli przesyłka jest zbyt mała, aby uzasadniała wykorzystanie całego kontenera, alternatywą jest transport LCL, czyli Less than Container Load. Towar eksportera zajmuje wtedy jedynie część kontenera, a pozostałą przestrzeń wykorzystują przesyłki innych nadawców.

LCL sprawdza się przy mniejszych dostawach handlowych, wysyłkach próbnych, pojedynczych paletach oraz w początkowym okresie współpracy z tureckim kontrahentem.

Trzeba jednak uwzględnić czas potrzebny na konsolidację i dekonsolidację ładunków. Z tego powodu przewóz LCL może trwać dłużej niż transport pełnego kontenera na podobnej trasie.

Ile trwa transport morski z Polski do Turcji?

Czas transportu zależy od portu załadunku i wyładunku, armatora, aktualnego rozkładu rejsów oraz liczby przeładunków.

Dla połączeń z polskich portów do portów tureckich sam morski transit time może wynosić orientacyjnie około 10–15 dni na wybranych serwisach FCL, natomiast w przypadku połączeń z przeładunkiem lub transportu LCL cały proces może być wyraźnie dłuższy. Dla przykładu publicznie dostępne rozkłady dla relacji Gdańsk–Ambarlı wskazują transit time około 11 dni, podczas gdy oferty LCL na trasie Gdańsk–Stambuł mogą obejmować około 30 dni.

Dlatego przy planowaniu eksportu nie warto opierać harmonogramu wyłącznie na liczbie dni rejsu. Trzeba uwzględnić również odbiór towaru, dostarczenie do terminalu lub magazynu konsolidacyjnego, closing, odprawę eksportową, ewentualny przeładunek oraz operacje po przybyciu do Turcji.

Najważniejsze porty morskie w Turcji

Przy organizacji eksportu znaczenie mają przede wszystkim porty obsługujące główne regiony przemysłowe i konsumenckie kraju:

Port / region portowy	Znaczenie logistyczne
Ambarlı (Stambuł)	Jeden z najważniejszych kompleksów kontenerowych w Turcji, obsługujący Stambuł i region Marmara.
Kocaeli / Yarımca	Jeden z głównych obszarów portowych Turcji, obsługujący silnie uprzemysłowiony region Marmara. Ważny m.in. dla transportu kontenerów, sektora motoryzacyjnego i petrochemicznego.
Mersin	Kluczowy port kontenerowy południowej Turcji i ważny punkt obsługi handlu we wschodniej części Morza Śródziemnego.
Aliağa	Duży zespół portowy regionu egejskiego, istotny dla transportu kontenerowego oraz przemysłu, w tym sektora petrochemicznego.
Tekirdağ / Asyaport	Ważny ośrodek kontenerowy w regionie Marmara. Asyaport pełni istotną funkcję jako terminal obsługujący także przeładunki kontenerów pomiędzy statkami.
Gemlik	Ważny port dla uprzemysłowionego regionu Bursa, szczególnie dla sektora motoryzacyjnego i powiązanych z nim łańcuchów dostaw.
İskenderun	Ważny port południowej Turcji, obsługujący zaplecze przemysłowe i handlowe regionu oraz połączenia we wschodniej części Morza Śródziemnego.

Dobór portu powinien wynikać przede wszystkim z lokalizacji końcowego odbiorcy. Turcja jest dużym krajem, dlatego niższy fracht morski do bardziej oddalonego portu nie zawsze oznacza niższy koszt całej dostawy. W kalkulacji warto uwzględnić również transport z portu do miejsca docelowego.

Po zaakceptowaniu oferty transportowej ważne jest również przekazanie spedytorowi kompletu danych potrzebnych do rezerwacji miejsca. W artykule Booking w spedycji – jakie dane przyspieszają organizację transportu wyjaśniamy, jakie informacje warto przygotować przed zleceniem wysyłki.

Transport lotniczy do Turcji

Transport lotniczy jest rozwiązaniem dla przesyłek, w których najważniejszy jest czas. Może być odpowiedni dla części zamiennych potrzebnych do utrzymania produkcji, elektroniki, urządzeń medycznych, wartościowych komponentów, próbek handlowych oraz innych niewielkich i pilnych ładunków.

Sam przewóz lotniczy między Polską a Turcją może odbyć się w ciągu jednego dnia, natomiast cały proces cargo, obejmujący odbiór, obsługę terminalową, odprawę i dostawę, trwa zazwyczaj kilka dni. Dokładny termin zależy od dostępności połączeń oraz rodzaju przesyłki.

Najważniejszym tureckim węzłem cargo jest Istanbul Airport (IST). Znajduje się tam SmartIST, główny hub Turkish Cargo z infrastrukturą przeznaczoną również do obsługi ładunków specjalnych. Znaczenie dla przewozów cargo mają także między innymi lotniska w Izmirze, Ankarze i Antalyi.

Przy większych i cięższych przesyłkach transport morski jest zwykle korzystniejszy kosztowo. Transport lotniczy warto natomiast rozważyć, gdy wartość czasu przewozu przewyższa różnicę w cenie frachtu.

Najczęstsze wyzwania przy eksporcie do Turcji

Unia celna nie obejmuje wszystkich produktów na takich samych zasadach

Turcja pozostaje państwem spoza Unii Europejskiej, mimo że od 1995 roku funkcjonuje unia celna UE–Turcja. Obejmuje ona przede wszystkim towary przemysłowe oraz część przetworzonych produktów rolnych. Podstawowe produkty rolne, a także niektóre produkty z sektora węgla i stali, podlegają odrębnym zasadom handlowym.

Dlatego przed wysyłką należy sprawdzić klasyfikację taryfową produktu i ustalić, jakie dokumenty, formalności oraz ewentualne należności będą miały zastosowanie do konkretnego towaru.

Kontrole zgodności i system TAREKS

Turcja wykorzystuje elektroniczny system TAREKS (Risk-Based Trade Control System) do prowadzenia opartych na analizie ryzyka kontroli bezpieczeństwa i zgodności wybranych produktów w handlu zagranicznym.

Kontrole importowe mogą obejmować między innymi maszyny, urządzenia elektryczne i elektroniczne, wyroby medyczne, środki ochrony indywidualnej, zabawki, materiały budowlane, baterie i akumulatory oraz wybrane produkty konsumenckie.

Przed wysyłką takiego towaru warto ustalić z tureckim importerem, jakie wymagania dotyczą danego produktu oraz jakie dokumenty będą potrzebne podczas importu. W zależności od grupy towarowej mogą mieć znaczenie między innymi dokumentacja techniczna, deklaracje zgodności, oznakowanie oraz dokumenty potwierdzające spełnienie odpowiednich wymagań produktowych.

Szczególne wymagania dla produktów rolno-spożywczych

Eksport żywności do Turcji może podlegać dodatkowym wymaganiom sanitarnym, weterynaryjnym lub fitosanitarnym. Zakres formalności zależy od rodzaju produktu, dlatego wymagania powinny być sprawdzane dla konkretnego towaru jeszcze przed jego wysyłką.

Szczególną uwagę należy zwrócić na produkty pochodzenia zwierzęcego. Od 1 stycznia 2026 roku w przypadku określonych kategorii produktów pochodzenia zwierzęcego przeznaczonych do spożycia przez ludzi Turcja wymaga, aby pochodziły one z zatwierdzonych zakładów znajdujących się w systemie TROIS. Dotyczy to między innymi zakładów eksportujących określone produkty mleczne, produkty rybołówstwa i akwakultury oraz żelatynę i kolagen.

W zależności od produktu mogą być wymagane również odpowiednie świadectwa zdrowia lub dokumenty weterynaryjne. Produkty roślinne mogą natomiast podlegać wymaganiom fitosanitarnym.

Przed wysyłką żywności do Turcji warto więc sprawdzić wymagania obowiązujące dla danej grupy produktów, a w przypadku towarów objętych dodatkowymi regulacjami także wymagania dotyczące zakładu produkcyjnego

Wymagania dla produktów podlegających szczególnym regulacjom

Niektóre grupy towarów, w tym produkty lecznicze, kosmetyki oraz wyroby medyczne, podlegają w Turcji szczególnym regulacjom dotyczącym wprowadzania produktów na rynek. Wymagania nie są jednak takie same dla każdej z tych kategorii.

W zależności od rodzaju produktu mogą obowiązywać odrębne procedury dotyczące między innymi rejestracji lub zgłoszenia produktu, dokumentacji, oznakowania, kontroli importowej albo podmiotu odpowiedzialnego za jego wprowadzenie na rynek turecki.

Dlatego przed eksportem produktu z jednej z regulowanych kategorii należy sprawdzić wymagania właściwe dla konkretnej grupy towarowej i ustalić je z tureckim importerem lub innym podmiotem odpowiedzialnym za wprowadzenie produktu na rynek.

Zgodność dokumentów i danych przekazywanych importerowi

Przy eksporcie do Turcji ważna jest spójność danych znajdujących się na fakturze handlowej, packing liście, dokumentach transportowych i dokumentach wykorzystywanych w procedurach celnych. Opis produktu, liczba opakowań, masa, kod taryfowy oraz dane stron transakcji powinny być zgodne i odpowiadać faktycznej przesyłce.

Wymagania dokumentacyjne warto ustalić z tureckim odbiorcą przed nadaniem towaru. Ma to szczególne znaczenie przy pierwszej transakcji, nowych produktach oraz towarach podlegających dodatkowym kontrolom lub wymaganiom regulacyjnym.

Najważniejsze informacje w skrócie

Unia celna UE–Turcja obejmuje przede wszystkim towary przemysłowe oraz część przetworzonych produktów rolnych. Podstawowe produkty rolne oraz niektóre inne grupy towarów podlegają odrębnym zasadom handlowym.
Przy wielu wysyłkach do Turcji istotnym dokumentem jest A.TR. Potwierdza on status towaru w swobodnym obrocie w ramach unii celnej UE–Turcja, a nie jego pochodzenie.
Wybrane towary importowane do Turcji podlegają kontrolom w systemie TAREKS. Dotyczy to m.in. określonych maszyn, urządzeń elektrycznych i elektronicznych, wyrobów medycznych, środków ochrony indywidualnej, zabawek czy materiałów budowlanych.
Od 1 stycznia 2026 roku Turcja stosuje dodatkowe wymagania wobec określonych produktów pochodzenia zwierzęcego przeznaczonych do spożycia przez ludzi. W przypadku objętych nimi towarów konieczne może być pochodzenie z zatwierdzonego zakładu znajdującego się w systemie TROIS.
Transport morski do Turcji można organizować w formule FCL lub LCL, a do najważniejszych kierunków portowych należą Ambarlı, Mersin, Aliağa, Gemlik oraz porty regionu Kocaeli.

Jak możemy pomóc w eksporcie do Turcji?

Organizujemy eksport do Turcji w transporcie morskim FCL i LCL oraz transporcie lotniczym. Wspieramy klientów również w zakresie dokumentacji eksportowej, odprawy celnej eksportowej oraz koordynacji międzynarodowych dostaw.

Jeżeli planujesz wysyłkę do Turcji, skontaktuj się z nami. Dobierzemy rozwiązanie transportowe do rodzaju ładunku, miejsca dostawy i oczekiwanego terminu.

Przed przesłaniem zapytania możesz również sprawdzić, Eksport: jakie informacje podać w zapytaniu o wycenę transportu. Dzięki temu łatwiej przygotujesz dane potrzebne do kalkulacji frachtu.

Ty planujesz kierunek, my pomagamy zorganizować drogę. Z nami eksport jest prosty. 😊⚓